Genderbewust werken: kleine keuzes, grote impact
Kampvuurlucht in je trui, lange fietsritten met te veel bagage en te weinig slaap … Jeugdverblijven zijn plekken waar kinderen en jongeren samen spelen, groeien, grenzen verleggen en herinneringen maken. Het zijn plekken waar je jezelf mag zijn, of net mag zoeken naar wie dat precies is. En dat geldt voor élk kind, élke jongere, élke vrijwilliger en medewerker.
Vandaag groeit een generatie op die weet dat gender meer is dan enkel ‘jongen of meisje’, en dat hoe iemand haar, zijn of hun gender beleeft, verschilt van persoon tot persoon. Daarom is het waardevol (en eigenlijk superlogisch) om als groep genderbewust te zijn.
Waarom dit ertoe doet als je op meerdaagse gaat
Op kamp, tijdens een meerdaagse schooluitstap of weekendverblijf neem je als groep veel beslissingen: wie slaapt waar, hoe verdeel je het sanitair, welke activiteiten plan je in, welke taal gebruik je in je communicatie … Door daar even bij stil te staan, toon je respect voor iedereen in de groep, ook voor wie zich niet helemaal thuis voelt in het hokje ‘jongen’ of ‘meisje’. En tegelijk straal je een krachtige boodschap uit aan ouders, jongeren en vrijwilligers: hier mag iedereen zichzelf zijn.
Tips
Let op je taal: woorden doen ertoe. In plaats van “jongens en meisjes”, kan je ook “jongeren”, “crew”, “team A en B” of gewoon “leiding” en “leden” zeggen.
Gooi stereotypen overboord: niemand hoeft stoer te zijn om mee te voetballen of zorgzaam om mee te koken. Laat iedereen kiezen, punt.
Check je communicatie: gebruik genderneutrale beelden en woorden op affiches, sociale media of inschrijvingsformulieren zodat iedereen zich aangesproken voelt. Vraag alleen naar iemands gender als dat echt nodig is.
Denk samen na over ruimtes: hoe wil je de slaapzalen of het sanitair verdelen? Sommige groepen laten jongeren zelf kiezen met wie ze een kamer delen. Veel jeugdverblijven hebben flexibele ruimtes of genderneutrale toiletten: bespreek gerust vooraf wat voor jullie goed voelt.
Gebruik voornaamwoorden bewust: sommige mensen geven graag aan met welke voornaamwoorden (hij/hem, zij/haar, hen/hun …) ze aangesproken willen worden. Dat helpt om misverstanden te vermijden. Je kan zelf een voorbeeld zijn door die onder je naam te zetten in een mail of op een naamkaartje.
Creëer vrijheid én veiligheid: grenzen en verwachtingen rond “wat veilig voelt” kunnen verschillen tussen leiding, ouders, jongeren … Ga in dialoog, zonder oordeel. Zoek oplossingen die werken voor jullie hele groep.
Genderbewust zijn hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het begint bij kleine keuzes: een andere aanspreking, een neutrale sticker op de wc-deur, een gesprek in de groep. Dat zijn signalen die tonen: we zien je, je hoort erbij!
Meer weten?
Wil je hier als groep of leiding wat dieper op ingaan? Deze organisaties helpen je graag verder met info, tips, vorming of materiaal:
Wel Jong: de jeugdorganisatie voor en door LGBTQ+ jongeren
Çavaria: de Vlaamse belangenverdediger van LGBTI+ mensen en koepel van LGBTI+ organisaties
Transgender Infopunt: dé plek voor al je vragen over transgenderthema's